Je gaat door het leven met het volume op nul –
want niets voelen is zelden gevoelloosheid, vaker een zenuwstelsel dat zichzelf verdoofde.

Er gebeurt iets moois, of juist iets verdrietigs, en je wacht op het gevoel dat zou moeten komen. Maar het komt niet. Je weet dat je iets zou moeten voelen, je begrijpt het ook wel, maar vanbinnen blijft het stil, alsof het volume op nul staat. Je gaat door het leven met het volume op nul. Want niets voelen is zelden gevoelloosheid, vaker een zenuwstelsel dat zichzelf verdoofde.

Waarom voel ik niets meer?

Niets voelen klinkt als een tekort, alsof er een vermogen ontbreekt. En zo voelt het ook vaak: je ziet anderen reageren, ontroerd raken, opveren, en bij jou blijft het uit. Het ligt dan voor de hand te denken dat je gevoelloos bent geworden, koud, afgestompt. Maar verdoving is iets anders dan gevoelloosheid. Gevoelloosheid zou betekenen dat er niets is. Verdoving betekent dat er wel iets is, maar dat de verbinding ermee tijdelijk is verbroken. En dat verbreken is geen defect, het is bescherming.

Je zenuwstelsel heeft de taak je te beschermen, ook tegen gevoelens die te overweldigend zijn. Wanneer je langdurig onder te grote druk staat, of wanneer voelen ooit te pijnlijk, te gevaarlijk of te onwelkom was, kan het systeem een beschermende afstand creeren tussen jou en je emoties. Het zet het gevoel op een laag pitje, dempt het volume, zodat je niet wordt overspoeld door wat je niet kunt dragen. Dit is verwant aan de bevriezingsstand, waarin het zenuwstelsel verdooft om te overleven, en aan dissociatie, het op afstand raken van je eigen beleving. Op het moment zelf is dat een redding: het laat je doorgaan terwijl je anders zou bezwijken. Maar het zenuwstelsel dempt niet selectief. Als het de pijn op nul zet, gaat het plezier mee, en de ontroering, en de verbondenheid. Zo ga je door het leven met het volume op nul, niet omdat er geen muziek is, maar omdat de knop is dichtgedraaid.

Dit verklaart waarom je jezelf niet kunt dwingen om weer te voelen. Je kunt jezelf voorhouden dat je zou moeten reageren, je kunt proberen emotie op te roepen, maar de knop zit niet op het niveau van je wil, hij zit in je zenuwstelsel. De weg terug loopt daarom niet via aansporen of forceren, maar via het langzaam en veilig terugdraaien van het volume. Dat gebeurt wanneer je systeem ervaart dat het weer veilig is om te voelen, dat de emoties die ooit te veel waren er nu mogen zijn, beetje bij beetje. Dat is een geleidelijk proces dat vooral veiligheid vraagt, want het systeem zal niet ontdooien zolang het gevaar verwacht. Houd er rekening mee dat niets voelen ook kan samengaan met somberheid of depressieve klachten. Voel je je langere tijd verdoofd, somber of zonder zin, dan hoort je huisarts erbij, en bij gedachten dat je niet verder wilt is er dag en nacht hulp via 113 Zelfmoordpreventie.

Herken je dit?

Misschien klopt een paar van deze voor jou:

• Gebeurtenissen die je zouden moeten raken, glijden langs je heen.
• Je functioneert, maar vanbinnen blijft het stil.
• Je meet het leven mee van een afstand.
• Je probeert emotie op te roepen, maar er komt niets.
• Het voelt alsof het volume van je gevoel op nul staat.

Er is niets mis met je, en je bent niet afgestompt of koud. Dat je niets voelt, is een beschermende verdoving van je zenuwstelsel, geen verloren vermogen. Je hoeft geen gevoel te forceren. Je mag je systeem langzaam en veilig laten ontdooien, en ontdekken dat de muziek er nog is, ook al staat de knop nu dicht.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Op de begrafenis van mijn vader voelde ik niets, en dat schokte me meer dan het verdriet zelf zou hebben gedaan.” Toen ze ging begrijpen dat haar systeem zich had verdoofd om te overleven, kon ze stoppen zichzelf hardvochtig te vinden, en heel langzaam het volume weer durven opendraaien.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel, en bij verdoving is het goed steun niet uit te stellen. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het langzaam en veilig opheffen van de verdoving in je zenuwstelsel. Het is geen therapie. Omdat niets voelen ook kan samengaan met somberheid of depressieve klachten, is je huisarts de juiste eerste stap bij aanhoudende klachten, en bij gedachten dat je niet verder wilt kun je terecht bij 113 Zelfmoordpreventie (113 of 0800-0113). Dit werk kan een aanvulling zijn, nooit een vervanging.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als niets voelen een beschermende verdoving is, kan het helpen om het volume langzaam en veilig weer open te draaien. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De oude verdoving mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van gevoel forceren.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat je gevoel weer ruimte krijgt.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat voelen weer veilig wordt en het volume vanzelf mag terugkomen.