Anderen zijn trots op je, alleen jij niet –
want trots voelen op jezelf is een taal die je nooit hebt geleerd.

Je hebt iets bereikt waar je hard voor hebt gewerkt. De mensen om je heen zijn trots, ze feliciteren je, ze menen het. En jij staat erbij en voelt, nou ja, niet veel. Misschien ongemak, misschien de drang om het meteen klein te maken. Anderen zijn trots op je, alleen jij niet. En dat komt doordat trots voelen op jezelf een taal is die je nooit hebt geleerd.

Waarom kan ik niet trots op mezelf zijn?

Trots op jezelf voelen is niet iets vanzelfsprekends; het is iets wat je leert, of niet leert. Voor sommige mensen is het een natuurlijke taal: ze voelen bij een succes een warme tevredenheid en kunnen die toelaten. Voor anderen is het een vreemde taal, een waarvoor de woorden ontbreken. En dat verschil ontstaat vroeg.

Misschien werd trots in jouw omgeving verward met opscheppen, en leerde je dat goed over jezelf voelen ongepast of zelfs gevaarlijk was. Misschien werd je bescheiden gehouden, of werd elk succes meteen gerelativeerd: leuk, maar volgende keer beter. Misschien was er gewoon niemand die jouw prestaties zag, benoemde en met je vierde, zodat je nooit leerde dat het mocht. In al die gevallen leer je trots niet als een veilige, toegestane ervaring kennen. Het kind in jou kreeg nooit de boodschap: wat goed, wees daar maar trots op. En zonder die boodschap blijft trots later een taal die je niet spreekt.

Er speelt nog iets. Trots botst met een laag zelfbeeld. Als je diep vanbinnen gelooft dat je niet goed genoeg bent, past trots niet bij dat beeld, en dus glijdt het eraf of voelt het ongemakkelijk, bijna als bedrog. Je systeem wijst de trots af omdat die niet strookt met wat het over jou meent te weten. Daarom helpt het niet om jezelf trots aan te praten; de blokkade zit dieper. Wat wel kan helpen, is je systeem leren dat trots voelen veilig en toegestaan is, en die taal langzaam, in kleine stappen, je eigen maken. Hangt het onvermogen samen met aanhoudende somberheid, dan hoort je huisarts erbij.

Herken je dit?

Misschien klopt een paar van deze voor jou:

• Bij een succes voel je leegte of ongemak in plaats van trots.
• Je maakt je prestaties meteen klein of relativeert ze weg.
• Anderen zijn trots op je, maar jij voelt het niet mee.
• Trots voelt bijna als opscheppen of bedrog.
• Je hebt nooit geleerd dat het oke is om goed over jezelf te voelen.

Er is niets mis met je, en je bent niet ondankbaar of vals bescheiden. Dat je geen trots voelt, is geen karakterfout maar een taal die je nooit leerde. Je hoeft jezelf geen trots aan te praten. Je mag, in kleine stappen, ontdekken dat goed over jezelf voelen veilig en toegestaan is, en die taal langzaam je eigen maken.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Iedereen was trots op me bij mijn diploma, en ik voelde alleen maar leegte.” Toen ze ging zien dat trots een taal was die haar nooit was voorgeleefd, hoefde ze zich niet langer kil te vinden, en kon ze die taal voorzichtig beginnen te leren.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het tot rust laten komen van het systeem waarin deze oude blokkade is opgeslagen. Het is geen therapie. Bij aanhoudende somberheid of klachten die je dagelijks leven sterk belasten, is je huisarts de juiste eerste stap. Dit werk kan daar een aanvulling op zijn.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als trots een taal is die je nooit leerde, kan het helpen om je systeem te leren dat goed over jezelf voelen veilig is, en die taal langzaam je eigen te maken. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De oude afkeuring van trots mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van jezelf trots aanpraten.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat trots niet langer botst maar mag passen.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat je mag ontdekken dat goed over jezelf voelen is toegestaan.