Diep vanbinnen het gevoel dat je bestaan niet welkom was –
want wie zich vroeg niet welkom voelde, draagt dat gevoel mee als een stille grondtoon.

Het is geen gedachte die je makkelijk onder woorden brengt, eerder een gevoel dat er altijd is geweest, onder alles. Dat je te veel bent. Dat je in de weg loopt alleen al door er te zijn. Dat je je klein moet maken, je moet verontschuldigen voor de ruimte die je inneemt, alsof je bestaan zelf eigenlijk niet helemaal welkom is. Diep vanbinnen het gevoel dat je bestaan niet welkom was. Want wie zich vroeg niet welkom voelde, draagt dat gevoel mee als een stille grondtoon.

Waar komt het gevoel er niet te mogen zijn vandaan?

Dit gevoel is misschien wel het pijnlijkste van alle, juist omdat het zo diep zit en zo absoluut voelt. Het presenteert zich niet als een mening die je kunt betwisten, maar als een waarheid die je gewoon weet: ik mag er niet zijn. Maar hoe overtuigend het ook voelt, het is geen waarheid over jou. Het is een gevoel dat ergens is ontstaan, en als je begrijpt waar, verliest het iets van zijn vanzelfsprekendheid.

Een kind komt ter wereld met de vanzelfsprekende verwachting welkom te zijn. Het heeft het nodig om in de ogen van zijn verzorgers te lezen: fijn dat je er bent, je hoort hier, je mag er zijn. Dat welkom is voedsel voor zijn gevoel van bestaansrecht. Maar wat gebeurt er als dat welkom uitbleef of wankel was? Als het kind, om welke reden dan ook, ervoer dat zijn aanwezigheid een last was, dat er eigenlijk geen ruimte voor hem was, dat het zich klein moest maken, of dat het zich niet werkelijk gezien en gewenst voelde? Dan mist het kind die bevestiging van zijn bestaansrecht. En omdat een jong kind nog niet kan begrijpen dat het aan de omstandigheden van zijn omgeving ligt, dat een ouder misschien zelf overbelast, afwezig of beschadigd was, betrekt het alles op zichzelf. Het trekt de enige conclusie die het kan trekken: als ik niet welkom voel, dan is er iets mis met dat ik er ben. Dat is geen redenering maar een doorleefde indruk, die zich diep vastzet, onder woorden, als een grondtoon die je later overal mee naartoe neemt.

Dit verklaart waarom je dit gevoel niet kunt wegredeneren, hoe vaak mensen je ook vertellen dat ze blij met je zijn. Het zit niet op het niveau van gedachten, maar als een diepe, doorleefde indruk in je systeem, ontstaan voordat je er woorden voor had. Verstandelijk kun je weten dat je er mag zijn, en toch het tegenovergestelde voelen. De weg ligt daarom niet in jezelf overtuigen, maar in het langzaam, op een dieper niveau, opdoen van een nieuwe ervaring: die van werkelijk welkom zijn, gezien en gewenst, precies zoals je bent. Dat soort herstel gaat geleidelijk en heeft een veilige verbinding nodig, een plek waar je mag bestaan zonder je te hoeven verontschuldigen, waar je systeem stukje bij beetje een ander gevoel kan opslaan dan het oude. Het litteken verdwijnt misschien niet helemaal, maar het hoeft niet langer de grondtoon van je leven te zijn. En het allerbelangrijkste om te onthouden: dat je je zo voelt, zegt iets over wat je tekortkwam, nooit over of je het waard bent om er te zijn. Dit gevoel kan zwaar wegen, en je hoeft er niet alleen mee te blijven. Je huisarts is een goede eerste stap voor passende steun. En als je merkt dat je niet verder wilt of kunt, of aan de dood denkt, neem dan dag en nacht contact op met 113 Zelfmoordpreventie, telefonisch via 113 of 0800-0113, of via 113.nl. Je mag er zijn, en er is hulp.

Herken je dit?

Misschien klopt een paar van deze voor jou:

• Je hebt diep vanbinnen het gevoel dat je te veel bent of in de weg loopt.
• Je verontschuldigt je vaak voor de ruimte die je inneemt.
• Het gevoel niet welkom te zijn is er al zolang je je kunt herinneren.
• Mensen die zeggen blij met je te zijn, veranderen het gevoel niet.
• Het voelt niet als een mening, maar als een waarheid over jezelf.

Er is niets mis met je, en je bestaan is welkom. Dat je je anders voelt, komt door een tekort dat jou ooit overkwam, niet door iets wat je bent of deed. Je hoeft jezelf niet te overtuigen dat je er mag zijn. Je mag langzaam, in een veilige verbinding, de ervaring opdoen van werkelijk welkom zijn, en ontdekken dat het oude gevoel een litteken is en niet de waarheid.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Ik heb mijn hele leven het gevoel dat ik me moet verontschuldigen voor het feit dat ik besta.” Toen ze ging zien dat dit gevoel een litteken was uit een tijd waarin ze zich niet welkom voelde, en niet de waarheid over haar, kon er heel langzaam ruimte ontstaan om te ervaren dat ze er mocht zijn.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel, en bij een gevoel dat zo diep zit, is steun extra belangrijk. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het in een veilige verbinding opdoen van de ervaring dat je welkom mag zijn. Het is geen therapie en geen behandeling. Bij een zwaar of belastend gevoel er niet te mogen zijn is je huisarts de juiste eerste stap, en bij gedachten dat je niet verder wilt kun je dag en nacht terecht bij 113 Zelfmoordpreventie (113 of 0800-0113). Dit werk kan een aanvulling zijn, nooit een vervanging.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als het gevoel er niet te mogen zijn een litteken is van vroeg gemis, kan het helpen om in een veilige verbinding een nieuwe ervaring op te doen. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De oude, doorleefde indruk dat je niet welkom bent mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van jezelf overtuigen dat je er mag zijn.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat er ruimte ontstaat voor een ander gevoel dan het oude.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat je systeem mag ervaren dat je welkom bent, precies zoals je bent.