Iedereen lijkt te weten wie ze zijn, behalve jij –
want wie zich vroeg moest aanpassen om erbij te horen, raakte het contact met zichzelf kwijt.

Iemand vraagt wat je nou eigenlijk zelf wilt, en je merkt dat je het antwoord niet hebt. Niet omdat je er niet over nadenkt, maar omdat er vanbinnen geen duidelijke stem is die zegt: dit ben ik, dit wil ik, hier sta ik voor. Anderen lijken dat vanzelfsprekend te hebben, een gevoel van zichzelf, en jij zoekt ernaar zonder het te vinden. Iedereen lijkt te weten wie ze zijn, behalve jij. Want wie zich vroeg moest aanpassen om erbij te horen, raakte het contact met zichzelf kwijt.

Waarom weet ik niet wie ik ben?

We denken bij identiteit vaak aan iets wat je gaandeweg ontdekt: je probeert dingen uit, je leert jezelf kennen, en zo groeit een beeld van wie je bent. Voor veel mensen werkt het ook zo. Maar als je het gevoel hebt dat je jezelf niet kent, ook niet na jaren zoeken, dan ligt er meestal iets onder dat zich niet met nog meer zelfonderzoek laat oplossen. Dan gaat het niet om een tekort aan informatie over jezelf, maar om een verstoord contact met je eigen binnenwereld.

Dat contact ontstaat in de vroege kindertijd. Een kind leert wie het is door zijn eigen gevoelens, voorkeuren en impulsen te voelen en daar antwoord op te krijgen van de mensen om hem heen. Maar wat gebeurt er als dat antwoord uitbleef, of als het kind merkte dat zijn eigen gevoel niet welkom was, dat het beter was om zich aan te passen aan de stemming van een ouder, aan wat er thuis nodig was, aan wat hem veilig of geliefd hield? Dan leert het kind iets anders: niet om af te stemmen op zichzelf, maar om af te stemmen op de ander. Het richt zijn aandacht naar buiten, naar wat de omgeving van hem vraagt, en weg van zijn eigen binnenwereld. Dat is een briljante overlevingsstrategie, want het houdt het kind veilig en verbonden. Maar de prijs is dat het contact met het eigen gevoel, de eigen wil en de eigen identiteit op de achtergrond raakt. En na genoeg jaren weet je werkelijk beter wat anderen willen dan wat jij wilt.

Dit verklaart waarom je jezelf niet kunt vinden door nog harder te zoeken. Zoeken is denken, en het probleem zit niet in je denken maar in een verbroken verbinding met je gevoel, het kompas waarmee je normaal merkt wat van jou is. Je kunt eindeloos analyseren wie je zou moeten zijn, maar wie je werkelijk bent, voel je, en juist dat voelen raakte vertroebeld. De weg terug loopt daarom niet via meer nadenken, maar via het langzaam herstellen van het contact met je eigen binnenwereld: leren weer te voelen wat je voelt, te merken wat je wilt, op te merken wat er in je opkomt voordat je naar de ander kijkt. Dat gaat stap voor stap, in een veilige omgeving waarin je eigen gevoel weer welkom is. Dit artikel verbindt de verschillende vormen waarin dit verloren contact zich laat zien. Voelt de leegte zwaar of aanhoudend, of gaat ze samen met gevoelens van zinloosheid, dan hoort je huisarts erbij.

Welke vormen herken je?

Dit verloren contact met jezelf heeft veel gezichten. Elk hiervan is een ingang om verder te lezen:

• Je weet niet goed wat je zelf wilt, los van wat anderen verwachten.
• Je voelt je anders dan anderen, of hoort nergens echt bij.
• Je past je aan aan wie je bij je hebt, bijna vanzelf.
• Je weet beter wat een ander voelt dan wat jij voelt.
• Vanbinnen zit een soort leegte waar bij anderen een ik lijkt te zitten.

Er is niets mis met je, en er ontbreekt niets aan je. Dat je jezelf niet kent, is geen leegte die er altijd zal zijn, maar een verstoord contact met je eigen binnenwereld, ontstaan toen je je moest aanpassen om veilig te blijven. Je hoeft jezelf niet bij elkaar te denken. Je mag het contact met je eigen gevoel langzaam laten herstellen, en ontdekken dat er wel degelijk iemand vanbinnen woont.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Ik kan moeiteloos aanvoelen wat iedereen om me heen nodig heeft, maar als iemand vraagt wat ik wil, sla ik dicht.” Toen ze ging zien dat ze haar hele leven naar buiten had leren kijken, kon ze stoppen zichzelf leeg te vinden, en heel langzaam haar aandacht weer naar binnen leren richten.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het herstellen van het contact met je eigen binnenwereld en zenuwstelsel. Het is geen therapie en geen behandeling. Bij aanhoudende, sterk belastende gevoelens van leegte, zinloosheid of vervreemding is je huisarts de juiste eerste stap. Dit werk kan daar een aanvulling op zijn, nooit een vervanging.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als je jezelf niet kent doordat je leerde naar buiten te kijken, kan het helpen om het contact met je eigen binnenwereld langzaam te herstellen. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De voortdurende afstemming op de ander mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van nog harder zoeken wie je bent.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat je aandacht weer naar binnen mag keren.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat je eigen gevoel weer welkom is en je mag ontdekken wie je bent.