Diep vanbinnen geloof je dat er iets aan jou mankeert –
want het gaat niet om wat je doet, maar om hoe je over jezelf bent gaan denken.
Jezelf niet goed genoeg vinden voelt als een nuchtere waarheid over jou. Maar het is vaak een oude overtuiging, opgeslagen in je systeem, geen feit. Lees waar dat oordeel vandaan komt.
Jezelf niet goed genoeg vinden is een diepe overtuiging dat er fundamenteel iets aan jou mankeert, dat je tekortschiet als persoon. Anders dan een concrete twijfel over een vaardigheid, gaat dit over je hele zelf: niet ik kan dit niet, maar ik deug niet. Hoewel het voelt als een objectief feit, is het vaak een aangeleerd oordeel, ontstaan in vroege ervaringen waarin je je afgewezen, bekritiseerd of voorwaardelijk geliefd voelde. Een kind dat zich niet gezien of geaccepteerd voelt, concludeert vaak dat het aan zichzelf ligt, omdat het de wereld nog niet anders kan verklaren. Die conclusie zet zich vast in het zenuwstelsel en kleurt later alles wat je over jezelf denkt, los van de werkelijkheid. Het oordeel verandert niet door beter te presteren, maar door de overtuiging eronder aan te raken. Bij aanhoudende somberheid hoort je huisarts erbij.
Het is geen twijfel over een vaardigheid of een slechte dag. Het zit dieper. Diep vanbinnen geloof je dat er iets aan jou mankeert, iets fundamenteels, alsof je anders bent dan anderen op een manier die niet deugt. Het voelt als een nuchtere waarheid. Maar het gaat niet om wat je doet, het gaat om hoe je over jezelf bent gaan denken.
Waarom vind ik mezelf niet goed genoeg?
Er is een verschil tussen denken ik kan dit niet en geloven ik deug niet. Het eerste gaat over een vaardigheid en is te leren. Het tweede gaat over je hele zelf en voelt als een vaststaand feit. Juist dat tweede, het diepe oordeel over wie je in de kern bent, is zelden waar, ook al voelt het als de meest betrouwbare waarheid die je kent.
Zo’n oordeel ontstaat vroeg. Een kind dat zich niet gezien, niet geaccepteerd of voorwaardelijk geliefd voelt, kan dat nog niet wijten aan de omstandigheden of aan de volwassenen om zich heen. Het trekt de enige conclusie die het kan trekken: het ligt aan mij, ik ben niet goed genoeg. Dat is geen denkfout, het is een overlevingslogica; voor een kind is het veiliger te geloven dat het zelf tekortschiet dan dat de mensen van wie het afhankelijk is, tekortschieten. Die conclusie zet zich vast in het zenuwstelsel en wordt een lens waardoor je later naar jezelf blijft kijken, los van wat er werkelijk waar is.
Dit is het belangrijkste: jezelf niet goed genoeg vinden is geen feit, maar een oude conclusie. Een kind dat zich afgewezen voelt, geeft zichzelf de schuld, omdat dat veiliger is dan de mensen wantrouwen van wie het afhankelijk is.
Dit verklaart waarom je dit oordeel niet wegredeneert met argumenten of wegwerkt met prestaties. De overtuiging zit dieper dan de logica; ze zit in je systeem, niet in je verstand. Iemand kan je honderd keer vertellen dat je goed genoeg bent, en toch verandert het gevoel niet, want het gevoel luistert niet naar woorden van buiten. Wat wel kan helpen, is de oude conclusie aanraken op de plek waar ze zit: in het lichaam, in het systeem dat ooit leerde dat het aan jou lag. Bij aanhoudende somberheid of een hardnekkig negatief zelfbeeld is je huisarts de juiste eerste stap.
Herken je dit?
Misschien klopt een paar van deze voor jou:
- Het is geen twijfel over één ding, maar een gevoel over je hele zelf.
- Diep vanbinnen geloof je dat er iets aan jou mankeert.
- Complimenten en argumenten veranderen het gevoel niet.
- Je hebt het gevoel anders te zijn dan anderen, op een manier die niet deugt.
- Het oordeel voelt als de meest betrouwbare waarheid die je kent.
Er is niets mis met je, hoe overtuigend het gevoel ook is. Dat je jezelf niet goed genoeg vindt, is geen bewijs dat het waar is; het is een oude conclusie die een kind ooit trok om te overleven. Je hoeft jezelf niet te bewijzen dat je deugt. Je mag de overtuiging eronder aanraken en ontdekken dat ze nooit de waarheid was.
Voor een kind is het veiliger te geloven dat het zelf niet deugt, dan dat de mensen van wie het afhankelijk is tekortschieten. Zo werd jij de schuldige van iets wat niet aan jou lag.
Praktijkmoment
Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Ik weet rationeel dat ik niet slechter ben dan anderen, maar ik voel het gewoon niet zo.” Toen ze ging zien dat het gevoel een oude conclusie was en niet naar argumenten luisterde, kon ze stoppen met zichzelf overtuigen, en beginnen met de overtuiging aanraken waar die zat.
Hoort dit ook bij professionele hulp?
Vaak wel. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het tot rust laten komen van het systeem waarin deze oude conclusie is opgeslagen. Het is geen therapie en geen behandeling. Bij aanhoudende somberheid, een hardnekkig negatief zelfbeeld of klachten die je dagelijks leven sterk belasten, is je huisarts de juiste eerste stap. Dit werk kan daar een aanvulling op zijn.
Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet
Als je oordeel over jezelf een oude conclusie is die niet naar argumenten luistert, kan het helpen om die conclusie aan te raken waar ze zit, in het systeem. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:
- RRelease – Loslaten. De oude conclusie dat het aan jou ligt mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van zelfovertuiging.
- OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat je naar jezelf leert kijken zonder de oude lens.
- YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat je mag ontdekken dat er nooit iets aan jou mankeerde.
Veelgestelde vragen
Waarom vind ik mezelf niet goed genoeg, ook al gaat het goed?
Omdat het oordeel niet over je prestaties gaat, maar over je hele zelf, en dieper zit dan de werkelijkheid. Het is een oude conclusie uit een tijd waarin je je afgewezen voelde, en die luistert niet naar wat er nu werkelijk waar is.
Is het waar dat er iets aan mij mankeert?
Vrijwel zeker niet, hoe overtuigend het gevoel ook is. Het is een conclusie die een kind trok omdat het zichzelf de schuld gaf, niet een feit. Een kind kan de tekorten van zijn omgeving nog niet anders verklaren dan door ze op zichzelf te betrekken.
Waarom helpen complimenten niet tegen dit gevoel?
Omdat het gevoel in je systeem zit, niet in je verstand. Woorden van buiten bereiken de oude overtuiging niet. Wat wel kan helpen, is de conclusie aanraken op de plek waar ze zit, in het lichaam en het zenuwstelsel.
Roy van Rensch
Ik ken dat diepe gevoel dat er iets aan je mankeert, ook al klopt er rationeel niets van. Mijn eigen systeem heeft me geleerd dat zo’n oordeel een oude conclusie is, geen waarheid. Pas toen ik die conclusie aanraakte waar ze zat, in plaats van mezelf te overtuigen, mocht ze langzaam loslaten.
Benieuwd of dit bij je past?
Geen verkoop, geen druk. Gewoon ontdekken of deze manier van werken iets voor jou kan betekenen.
Ontdek de mogelijkhedenBegeleiding, geen therapie. De R.O.Y. Flow Methode is gericht op persoonlijke ontwikkeling, welzijn en ontspanningsondersteuning. Het is geen medische, therapeutische of psychologische behandeling en vervangt deze niet. Roy van Rensch is geen arts, psychotherapeut of BIG-geregistreerde zorgverlener. Er worden geen diagnoses gesteld en geen genezing beloofd.
Zit je in een crisis of denk je aan zelfdoding? Bel 113 of 0800-0113 (Zelfmoordpreventie), of neem contact op met je huisarts.