Jezelf leren kennen is geen zoektocht, maar een terugkeer –
want wie je bent, ben je niet kwijt, je leerde alleen er niet meer bij te komen.

Misschien heb je al van alles geprobeerd: persoonlijkheidstesten, zelfhulpboeken, lijstjes met wat je belangrijk vindt. En toch voelt het alsof je jezelf nog steeds niet echt kent. Dat komt doordat jezelf leren kennen iets anders is dan je denkt. Het is niet iemand bedenken die je zou moeten zijn, het is terugkeren naar wie je al bent. Jezelf leren kennen is geen zoektocht, maar een terugkeer. Want wie je bent, ben je niet kwijt, je leerde alleen er niet meer bij te komen.

Hoe leer ik mezelf weer kennen?

De meeste benaderingen van jezelf leren kennen gaan ervan uit dat je iets moet ontdekken of opbouwen: je analyseert je eigenschappen, je vult vragenlijsten in, je probeert te bepalen wie je bent. Dat kan nuttig zijn, maar als je het gevoel hebt jezelf werkelijk kwijt te zijn, schiet het tekort. Want het probleem is niet dat je nog geen beeld van jezelf hebt gevormd, het is dat het contact met je eigen binnenwereld is afgesneden. En dat contact herstel je niet met je verstand.

Kijk eerst naar wat er gebeurde. Wie je bent, je gevoelens, je verlangens, je eigen kern, dat is er altijd geweest. Maar ergens leerde je je aandacht naar buiten te richten, op wat anderen van je nodig hadden, om veilig of geliefd te blijven. Je eigen gevoel werd minder belangrijk, je verlangens stopte je weg, je kern trok zich terug. Niet omdat ze verdwenen, maar omdat het veiliger was ze niet te tonen. Wie je bent raakte zo naar de achtergrond, bereikbaar noch hoorbaar, maar nooit echt weg. En dat verandert alles aan de weg terug. Je hoeft jezelf niet uit te vinden, je hoeft het contact te herstellen met wat er al is. Dat doe je niet door harder te denken, maar door weer te leren voelen: opmerken wat je raakt, wat je wilt, wat een ja of een nee is in je lijf, beginnend bij de zachtste, veiligste signalen. Een voorkeur voor een kleur. Een lichte weerzin. Een klein verlangen. Van daaruit groeit, stap voor stap, het contact met je grotere kern.

Het allerbelangrijkste in dit herstel is veiligheid. Je eigen gevoel, verlangen en kern trokken zich ooit terug omdat ze zich niet veilig voelden, omdat ze niet welkom waren of problemen gaven. Ze komen daarom niet tevoorschijn op commando, en al helemaal niet onder druk. Ze laten zich pas weer zien wanneer het veilig genoeg is om te bestaan, wanneer je systeem merkt dat het deze keer mag, dat er nu wel ruimte is. Dat is precies waarom dit werk niet via wilskracht gaat maar via het opbouwen van veiligheid, in jezelf en in je verbindingen. Het is ook waarom het geleidelijk gaat, met vallen en opstaan, en niet als een project met een einddatum. Zie het eerder als thuiskomen: telkens een stukje dichter bij wie je in de kern bent, telkens iets meer durven voelen wat van jou is. Je hoeft jezelf niet bij elkaar te puzzelen. Je mag je systeem de veiligheid geven waarin je vanzelf weer tevoorschijn mag komen. En wat je zoekt, is er al, het wacht alleen tot je er weer naar durft te luisteren. Loop je in dit proces tegen zwaardere gevoelens aan, bijvoorbeeld van leegte of somberheid, dan is je huisarts een goede eerste stap.

Waar zou je kunnen beginnen?

Een paar zachte ingangen om het contact met jezelf te herstellen:

• Merk de kleinste voorkeuren op: een kleur, een smaak, een moment.
• Let op wat een ja en een nee is in je lijf, voor je erover nadenkt.
• Geef je eigen gevoel ruimte zonder het meteen weg te redeneren.
• Zoek veilige plekken en mensen waar jij mag bestaan zoals je bent.
• Wees geduldig: dit is thuiskomen, geen project met een einddatum.

Er is niets mis met je, en je bent niet leeg of identiteitsloos. Dat je jezelf moet leren kennen, betekent niet dat er niemand is, maar dat het contact met wie je al bent hersteld mag worden. Je hoeft jezelf niet uit te vinden. Je mag langzaam, in veiligheid, terugkeren naar wat er altijd al was, en ontdekken dat wie je zoekt op je heeft gewacht.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Ik dacht dat ik mezelf opnieuw moest uitvinden, maar het voelde meer alsof ik iemand terugvond die er altijd al was.” Toen ze stopte met zichzelf bij elkaar te denken en in plaats daarvan weer leerde voelen, kwam wie ze was stukje bij beetje terug, beginnend bij de kleinste dingen.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het in veiligheid herstellen van het contact met je eigen gevoel, verlangen en kern. Het is geen therapie. Loop je tegen zwaardere gevoelens aan, zoals leegte of somberheid, dan is je huisarts de juiste eerste stap. Dit werk kan daar een aanvulling op zijn.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als jezelf leren kennen een terugkeer is naar wie je al bent, kan het helpen om in veiligheid weer te leren voelen wat van jou is. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De oude gewoonte om je aandacht naar buiten te richten mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van jezelf bij elkaar denken.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat je eigen gevoel en kern weer ruimte krijgen.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat wie je bent vanzelf weer tevoorschijn mag komen.