Anderen lijken een handleiding te hebben die jij nooit kreeg –
want je anders voelen zegt vaak meer over vroege ervaringen dan over wie je werkelijk bent.

Je kijkt naar hoe makkelijk anderen lijken te leven. Hoe ze met elkaar omgaan, hoe ze weten wat ze willen, hoe ze ergens bij horen zonder erover na te denken. En je voelt het verschil: zij hebben iets wat jij niet hebt, een soort handleiding voor het leven die jij nooit kreeg. Je bent anders, en dat voelt als een gemis. Anderen lijken een handleiding te hebben die jij nooit kreeg. Want je anders voelen zegt vaak meer over vroege ervaringen dan over wie je werkelijk bent.

Waarom voel ik me zo anders dan anderen?

Het gevoel anders te zijn presenteert zich als een feit: ik ben nu eenmaal anders, ik pas niet. Maar een gevoel is geen feit, en juist bij dit gevoel is het de moeite waard om te kijken waar het vandaan komt. Want als je het aan anderen zou vragen, zouden de meesten je vermoedelijk niet zo wezenlijk anders vinden als jij jezelf ervaart. Het verschil dat jij voelt is vaak veel groter van binnenuit dan van buitenaf. Dat wijst erop dat het gevoel niet zozeer een verschil beschrijft, maar een manier van naar jezelf kijken.

Die manier van kijken ontstaat vroeg. Een kind dat ervoer dat het niet paste, dat zijn gevoelens of behoeften anders werden behandeld, dat het zich steeds moest aanpassen, of dat op de een of andere manier het idee kreeg dat er iets aan hem mankeerde, neemt dat gevoel in zich op. Het wordt een innerlijke lens, een bril waardoor je naar jezelf en naar anderen kijkt. En die lens werkt selectief: hij laat je vooral de verschillen zien tussen jou en anderen, en de overeenkomsten over het hoofd. In elke situatie bevestigt hij wat hij al verwacht, namelijk dat jij er net buiten valt. Daar komt bij dat een zenuwstelsel dat op zijn hoede is je net buiten de spontane, vanzelfsprekende verbinding houdt die anderen wel voelen, en dat zichtbare verschil in beleving versterkt het gevoel anders te zijn nog eens. Zo bevestigt het gevoel zichzelf, niet omdat je werkelijk zo anders bent, maar omdat je door een lens kijkt die op anders zijn is afgesteld.

Dit verklaart waarom geruststelling van anderen zo weinig beklijft. Mensen kunnen je vertellen dat je er wel bij hoort, dat je helemaal niet zo anders bent, en heel even lucht dat misschien op, maar het gevoel keert terug. Want de lens zit niet in wat anderen zeggen, maar in hoe jij naar jezelf kijkt, en die kijk veranderde door vroege ervaringen, niet door een argument. De weg ligt daarom niet in jezelf overtuigen dat je niet anders bent, maar in het onderzoeken en verzachten van de lens zelf: waar komt dit gevoel vandaan, wie zei of toonde je ooit dat je niet paste, en klopt dat nog wel? Naarmate de oude lens helderdert en je systeem zich veiliger voelt in verbinding, ga je vanzelf meer overeenkomst en minder verschil ervaren. Belast het gevoel anders te zijn je dagelijks leven sterk of gaat het samen met somberheid, dan hoort je huisarts erbij.

Herken je dit?

Misschien klopt een paar van deze voor jou:

• Je voelt je wezenlijk anders dan de mensen om je heen.
• Het lijkt alsof anderen een handleiding hebben die jij mist.
• Je merkt vooral de verschillen op, zelden de overeenkomsten.
• Geruststelling van anderen helpt maar heel even.
• Het gevoel anders te zijn heb je al zolang je je kunt herinneren.

Er is niets mis met je, en er ontbreekt niets aan je. Dat je je anders voelt, komt door een lens die je vroeg meekreeg, niet door een werkelijk gebrek of een verschil dat je buitensluit. Je hoeft jezelf niet te overtuigen dat je erbij past. Je mag de oude lens onderzoeken en laten helderen, en ontdekken dat je veel meer deelt met anderen dan het gevoel je liet geloven.

Praktijkmoment

Iemand die ik begeleidde, zei het zo: “Ik heb mijn hele leven het gevoel dat iedereen het snapt en ik niet.” Toen ze ging zien dat ze door een vroege lens keek die haar vooral de verschillen liet zien, kon ze stoppen zichzelf als de vreemde eend te zien, en langzaam ook de overeenkomsten opmerken.

Hoort dit ook bij professionele hulp?

Vaak wel. De begeleiding die ik geef is gericht op persoonlijke ontwikkeling en op het onderzoeken van de oude lens en het tot rust brengen van het zenuwstelsel. Het is geen therapie. Belast het gevoel je dagelijks leven sterk of gaat het samen met somberheid, dan is je huisarts de juiste eerste stap. Dit werk kan daar een aanvulling op zijn.

Wat de R.O.Y. Flow Methode hier doet

Als je je anders voelt door een vroege lens, kan het helpen om die lens te onderzoeken en je systeem veiliger te laten voelen in verbinding. Daar zijn deze drie bewegingen op gericht:

• RRelease – Loslaten. De oude lens van anders zijn mag loskomen, via rust en bewustwording in plaats van jezelf overtuigen dat je erbij past.
• OOrder – Ordenen. Wat loskomt vindt vanzelf een rustiger ritme, zodat je ook de overeenkomsten weer mag opmerken.
• YYield – Toelaten. Veiligheid mag de grondtoon worden, zodat je systeem zich in verbinding durft te ontspannen en het verschil vanzelf kleiner wordt.